اکسیداسیون یک مفهوم بزرگتر است؛ سوختن فقط یکی از نوعهای اکسیداسیون است.
یعنی:
هر سوختنی معمولاً اکسید شدن است،
ولی هر اکسید شدنی سوختن نیست.
اکسیداسیون یعنی چه؟
در تعریف ساده مدرسهای، اکسیداسیون یعنی مادهای با اکسیژن ترکیب شود.
مثلاً:
آهن + اکسیژن → زنگ آهن
پس زنگ زدن آهن، اکسید شدن است.
اما در تعریف دقیقتر شیمی، اکسیداسیون یعنی مادهای الکترون از دست بدهد یا عدد اکسایش آن زیاد شود.
برای همین گاهی اکسیداسیون حتی بدون حضور مستقیم اکسیژن هم رخ میدهد.
مثلاً در واکنش روی با کات کبود:
Zn + CuSO₄ → ZnSO₄ + Cu
اینجا روی، اکسید میشود؛ چون الکترون از دست میدهد، حتی بحث شعله و سوختن نداریم.
سوختن یعنی چه؟
سوختن یعنی یک واکنش اکسیداسیون که معمولاً:
- سریع است
- با اکسیژن انجام میشود
- گرما آزاد میکند
- معمولاً نور یا شعله دارد
مثلاً سوختن نوار منیزیم:
2Mg + O₂ → 2MgO
این هم اکسیداسیون است، هم سوختن؛ چون منیزیم با اکسیژن واکنش میدهد و نور و گرمای زیاد تولید میکند.
پس چرا زنگ زدن آهن سوختن نیست؟
چون زنگ زدن آهن آرام اتفاق میافتد و معمولاً:
- شعله ندارد
- نور ندارد
- گرمای محسوس تولید نمیکند
- واکنش کند است
پس زنگ زدن آهن اکسیداسیون آرام است، نه سوختن.
| مورد | اکسیداسیون | سوختن |
|---|---|---|
| گستردگی | مفهوم کلیتر | نوع خاصی از اکسیداسیون |
| سرعت | میتواند کند یا سریع باشد | معمولاً سریع است |
| نور و شعله | لازم نیست داشته باشد | معمولاً دارد |
| مثال | زنگ زدن آهن | سوختن منیزیم |
| اکسیژن | در تعریف ساده بله، در تعریف دقیق نه همیشه | معمولاً با اکسیژن |